“Gouden eeuw? Zwarte bladzijde zal je bedoelen”. “Staat er op de volgende bladzijde wél een vrouw?”. “Dít is ‘witte’ geschiedenis. 100%!” In de klas krijgen docenten geregeld te maken met andere perspectieven. Logisch, leerlingen hebben de leeftijd waarop ze zichzelf en de wereld om zich heen gaan ontdekken. Geschiedenis kan hen daarbij helpen omdat het ze inzicht geeft in waar ze vandaan komen en hoe ze zich verhouden tot die wereld. Het zorgt er ook voor dat ze een eigen kijk krijgen op de gebeurtenissen. De vraag is, hoe ga je om met die verschillende perspectieven, binnen het curriculum? Bouwstenen geschiedenis ondersteunen docenten hierbij met lesmateriaal dat de geschiedenis laat zien als een construct van het verleden dat verbonden is met het nu. Dat je kunt onderzoeken, bevragen en dat steeds verandert.
We hebben een format ontwikkeld waarmee je een werkvorm kunt maken over onderwerpen die tot maatschappelijke discussies leiden, zoals islam, kolonialisme of de holocaust. Hiermee ontdekken je leerlingen verschillende perspectieven op deze onderwerpen en leren ze een discussie voeren op basis van argumenten. Download het format.
Multiperspectiviteit bij geschiedenis houdt in dat je je los kan maken van je eigen perspectief en vanuit verschillende invalshoeken naar historische gebeurtenissen en personen kan kijken. Je kan je dus inleven in het perspectief van anderen, waarbij je rekening houdt met zowel de normen en waarden uit die tijd als de normen en waarden van de huidige tijd en die van de onderzoeker.
Bij multiperspectiviteit gaat het erom dat je erkent dat er meerdere manieren zijn om naar dat verleden te kijken.
In Bouwstenen Geschiedenis zijn alle drie manieren van multiperspectiviteit in het lesmateriaal verwerkt. In elke bouwsteen staat een ander perspectief centraal waarmee we vanuit het heden naar het verleden kijken.
Ook binnen een les over bijvoorbeeld de Nederlandse opstand onderzoeken leerlingen bronnen over zowel de Nederlandse als Spaanse kant van de Tachtigjarige Oorlog.
En bovenal is er aan het eind van iedere onderzoeksles ruimte voor een inhoudelijk klassengesprek op basis van de onderzoeksresultaten van leerlingen, hun achtergrond, haakjes in het lesmateriaal en jouw expertise. Hiermee kun je het gesprek voeren over hoe we naar het verleden kunnen kijken. Dat vereist openheid en dialoog. Op die manier kun je leerlingen leren om door de ogen van andere personen te kijken. Wat ons betreft is dat een essentiële vaardigheid in onze pluriforme en democratische samenleving. Geschiedenis is het vak om dit te oefenen.
Wij volgen de ontwikkelingen in ons vak op de voet en delen onze bevindingen graag. Door artikelen aan te bevelen en door nieuwe artikelen te schrijven. Met deze content willen we een brug slaan tussen de theorie en jullie dagelijkse praktijk.
Verschillende perspectieven in de klas? Het geeft vaak discussie. En zeker als het om gevoelige onderwerpen gaat, kan die discussie behoorlijk verhit worden. Hoe ga je daarmee om? Tom van Moll was zelf jaren docent geschiedenis en geeft in dit artikel op basis van literatuuronderzoek praktische tips.
Naar artikel
Te weinig ruimte in het curriculum voor verschillende perspectieven? Dat valt mee. De vraag is, hoe breng je die perspectieven in je les en hoe zorg je ervoor dat je tot een goede dialoog komt? Docent Lerarenopleiding Geschiedenis HvA Kris van den Heijkant ging erover in gesprek met Hanneke Tuithof, Vakdidacticus geschiedenis, Universiteit Utrecht.
Naar interviewIn een mini-college van 20 minuten vertelt Bjorn Wansink je meer over omgaan met controversiële onderwerpen in de klas. Met praktische tips!
Bjorn Wansink is universitair hoofddocent aan de Universiteit Utrecht en doet al jaren onderzoek naar hoe docenten lesgeven over controversiële onderwerpen.
Wil je op de hoogte blijven van hoe Bouwstenen Mens en Maatschappij het onderwijs versterkt en ontwikkelt? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief. Je krijgt regelmatig updates over de ontwikkelingen rondom onze bouwstenen. Samen bereiden we leerlingen voor op de toekomst.